Zaległości alimentacyjne - jakie mogą być ich konsekwencje?

26.06.2020

Obejrzyj galerię (Liczba zdjęć: 2)

 

Problem taki, jak niepłacenie alimentów oraz zaległości alimentacyjne to zarówno problem prawny, jak i społeczny. Suma wszystkich niezapłaconych i zaległych alimentów wynosi obecnie w Polsce kilkanaście miliardów złotych. Bardzo wiele osób próbuje jednak wymigać się od obowiązku płacenia alimentów. Jakie konsekwencje prawne mogą nieść zaległości alimentacyjne?

REKLAMA

Kwestie dotyczące alimentów reguluje nowelizacja Kodeksu Karnego wprowadzona w 2017 roku, która miała naprawić dotychczasowe nieskuteczne rozwiązania prawne. Znowelizowano artykuł 209, a także ustawę z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W Kodeksie Karnym zawarto regulacje, które szczegółowo określają, co grozi dłużnikowi za zaległości alimentacyjne, które wynoszą równowartość minimum 3 świadczeń okresowych. Według przepisów osoba taka musi liczyć się z możliwymi karami grzywny, ograniczenia wolności, a nawet karą najsurowszą - karą więzienia. 


Zaległości alimentacyjne - co zmieniła nowelizacja?

Treść artykułu 209 przed nowelizacją brzmiała: “Przestępstwo niealimentacji polega na uporczywym niepłaceniu alimentów orzeczonych prawomocnym orzeczeniem sądu. Dodatkowo niepłacenie alimentów musi narażać osobę uprawnioną na niezaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.” Jak zaznacza adwokat Bartłomiej Markiewicz z kancelarii adwokackiej z Poznania (https://smadwokaci.pl), udowodnienie, że postępowanie danej osoby spełniło przesłanki wymienione w przepisie, było niezwykle trudne, co z kolei doprowadzało do trudniejszego skazania.

Po nowelizacji artykuł 209 brzmi następująco: “Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.” Nowelizacja zatem przyczyniła się do większego sprecyzowania występujących przesłanek. Karze zatem podlega osoba, której zaległości alimentacyjne wynoszą równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych. W artykule nie ma zatem pojęć ogólnych takich, jak “niezaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych”. 


Zaległości alimentacyjne w 2020 roku

W 2020 roku w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad wprowadzeniem alimentów natychmiastowych. Przepisy je wprowadzające mają znaleźć się w nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Projekt ten wspierają Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka. Ministerstwo Sprawiedliwości informuje, że prace nad projektem nie zostały zaniechane, a projekt najprawdopodobniej zostanie poddany prawnej konsultacji jeszcze w 2020 roku. Dzięki tzw. “alimentom natychmiastowym” ma być możliwe szybsze uzyskanie świadczeń dla dzieci. Obwieszczenie na temat “alimentów natychmiastowych” powinno zostać ogłoszone przez Ministra Sprawiedliwości do 30 listopada 2020 roku.

Alimenty te będzie można zasądzić w postępowaniu nakazowym. Pozwy takie powinny być rozpatrywane przez sądy niezwłocznie, nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia ich wniesienia. Nowa propozycja dotyczy minimalnej kwoty alimentów, którą dostaje rodzic przed zasądzeniem kwoty ostatecznej. Sama procedura uzyskania alimentów ma być zdecydowanie uproszczona i przez to szybsza. Wysokość alimentów natychmiastowych będzie zróżnicowana w każdym roku. Zależeć będzie między innymi od współczynnika dzietności, minimalnego wynagrodzenia, a także liczby dzieci objętych świadczeniem. Pobieranie alimentów natychmiastowych nie wyklucza natomiast ubiegania się o inną kwotę alimentów na drodze sądowej. 


Zaległości alimentacyjne a ich konsekwencje

Jeśli dłużnik nie płaci alimentów, może grozić mu szereg konsekwencji. Jedną z nich jest możliwość zdjęcia wynagrodzenia. Jest to wyjątkowa sytuacja, w której pracodawca może dokonać potrącenia z wynagrodzenia pracownika bez jego zgody. Potrąceniom z wynagrodzenia podlegają należności takie, jak te egzekwowane na poczet świadczeń alimentacyjnych, na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, a także kary pieniężne lub zaliczki udzielane pracownikowi. Potrącenia na rzecz zaległości alimentacyjnych nie mogą przekroczyć 60% pensji pracownika. W przypadku tych należności nie występuje kwota wolna od potrąceń. Potrąceń alimentacyjnych można dokonywać bez postępowania egzekucyjnego. Rozwiązania te mają zatem ułatwić ściągalność alimentów i obciążyć zarówno dłużnika, jak i pracodawcę. Więcej na temat zmian dotyczących ściągania alimentów przeczytasz pod adresem https://smadwokaci.pl/aktualnosci/prawo-rodzinne/sciaganie-alimentow.


Czy zaległości alimentacyjne to przestępstwo?

W niektórych sytuacjach, jak już wcześniej wskazano, karą za niepłacenie alimentów może być więzienie. Nie każda zaległość alimentacyjna stanowi jednak przestępstwo. Łączna wysokość, jak stwierdzono w przepisie, musi stanowić równowartość co najmniej 3 świadczeń. Jeśli z kolei osoba uprawniona do alimentów nie może zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych ze względu na uchylanie się od płatności przez dłużnika, jego odpowiedzialność jest większa. Ściganie za przestępstwo niealimentacji występuje na wniosek osoby pokrzywdzonej. Jeśli dłużnik nie płaci alimentów, można wobec niego zastosować również sankcje administracyjne. Określono je w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kary stosowane są przez organy samorządu - wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast. W tym celu jest jednak konieczne przeprowadzenie sprawy w sądzie cywilnym. Sankcje te można zastosować jeśli wystąpi osoba uprawniona do alimentów.

Do sankcji, które można zastosować wobec osoby, która posiada zaległości alimentacyjne należą między innymi przekazanie danych dłużnika oraz informacji o zaległościach do Biura informacji gospodarczej. Inne sankcje to także zobowiązanie do zarejestrowania się jako bezrobotny w przypadku gdy dłużnik nie pracuje. Jeśli dłużnik jest osobą niepracującą, możliwą sankcją jest również zobowiązanie do podjęcia pracy, którą zaproponował właściwy urząd. Sankcją administracyjną za zaległości alimentacyjne może być również zatrzymanie prawa jazdy. Aby nałożyć sankcje administracyjne muszą wystąpić jednak pewne okoliczności. Konieczne są między innymi określenie alimentów na dziecko w orzeczeniu sądowym lub ugodzie sądowej, skierowanie sprawy do komornika i wystąpienie bezskuteczności egzekucji, co oznacza stan, w którym nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych lub bieżących alimentów oraz niemożność prowadzenia egzekucji przeciwko dłużnikowi, który przebywa poza granicami Polski, w szczególności z powodu niemożności wskazania miejsca, w którym mieszka. 


Kary administracyjne - szczegóły

Jedną z kar administracyjnych możliwych do zasądzenia wobec dłużnika alimentacyjnego jest między innymi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Celem wywiadu jest ustalenie sytuacji dłużnika oraz powodu niespłacania alimentów. Oświadczenie dłużnik składa pod rygorem odpowiedzialności karnej. Przekazanie informacji do Biura informacji gospodarczej może wystąpić w sytuacji, gdy zaległości alimentacyjne dotyczą okresu dłuższego niż 6 miesięcy. Jeśli osoba zadłużona uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego, a także odmówiła przyjęcia propozycji zatrudnienia, wszczyna się postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od alimentów. Jeśli decyzja taka stanie się ostateczna, składa się wniosek o ściganie za przestępstwo niealimentacji oraz kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. 

Regulacje prawne oraz zasądzane kary mają na celu zwiększenie poczucia odpowiedzialności dłużników zobowiązanych do płacenia alimentów. Inna ich rola to także zmiana podejścia społecznego do tej kwestii. Jednocześnie podkreśla się, że niepłacenie alimentów stanowi przemoc ekonomiczną. 


Źródło:

 

Poglądy przedstawione w niniejszym materiale są wyłącznie poglądami Autora. Materiał został opublikowany przez Autora - zachowana pisownia oryginalna tekstu. Szczegółowe informacje znajdziesz w Regulaminie. Jeśli uważasz, że niniejsza publikacja jest jego naruszeniem lub narusza ona obowiązujące przepisy prosimy o zgłoszenie tego faktu TUTAJ.

Podoba Ci się to, co robimy?

Postaw nam kawę, a będziemy pracować jeszcze lepiej :)

Przeczytaj także:

DDWLKP.pl PCH24.info PCT24.pl PMI24.info PNT24.info POB24.info PP24.info.pl PSZ24.info PZL24.info

© 2012 - 2017 Dzień Dobry Wielkopolsko. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Logotypy Dzień Dobry Wielkopolsko, PCT24.pl, PSZ24.info, PZL24.info, PCH24.info, PMI24.info, PNT24.info, POB24.info, PP24.info.pl, Chcę być FIT, Skuteczna Reklama Lokalna są znakami powiązanymi z Portalem Dzień Dobry Wielkopolsko oraz jego wydawcą ROZWOJOWI.com, którego są własnością. Mogą być wykorzystywane w celach zgodnych z przeznaczeniem i za zgodą wydawcy. Użytkowanie portalu oznacza zgodę na jego Regulamin oraz Politykę Prywatności.

Używamy plików cookie, żeby ułatwić Ci korzystanie z portalu. Dowiedz się więcej o celu ich używania w naszej Polityce Prywatności i Regulaminie Portalu.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki